1 sene önce
1382 Views

Yağlı Perşembe – Tłusty czwartek

Yazar

Merhaba,

Nasılsınız Polonyam takipçileri? Clublar, barlar, diskolar, 4 zl lik vodkalar ile aranız nasıl ? Bu sefer sizi daha az sıkacak bir yazıyla karşınızdayım. Hem de bir yemek konusuyla, daha doğrusu tatlının başrolü aldığı bir gelenek ile. Konumuz yağlı perşembe, Leh arkadaşlarımızın dediği meşhur Tłusty czwartek.

Polonyalılar’ın geleneklerine ne kadar bağlı olduklarını daha önce Polonya’da bulunmuş, yaşamış olanlar bir şekilde tecrübe etmişlerdir. Evlilik törenleri, mezuniyetler, paskalya, palmiyeli pazar (öğrenirsiniz yakında), uzun tatil dedikleri olay, biraz daha post-modern olarak birbirlerine sokakta su tabancalarıyla su sıkmaları ve birazdan okuyacağınız yağlı perşembe gibi. Elbette, Brüksel/Belçika’da Atomium anıtı çevresinde dahi süper abiye kıyafetleriyle oğullarının sünneti neticesiyle gururlanan Türk annelerinin ve yine Atomium çevresinde Türk bayraklarıyla süsledikleri arabalarıyla konvoy yapan Türk babalarının çılgınlıklarıyla, veya ilk başlarda “Besame Mucho” gibi son derece entellektüel elitist olarak başlayıp içilen birer duble rakının da etkisi sonrası halay başı olma mücadelesine sahne olan herhangi bir düğünde, dansa tepki olarak doğduklarının adeta somut örneği olan enişte-dayı-amca gerçeğiyle kısacası biz Türk milletiyle bu tarz gelenekler konusunda hiçbir zaman yarışamazlar, fakat onların da hatrı sayılır çılgınlıkta gelenek ve görenekleri var. Polonyalı’nın gelenek ve göreneği %80 dini kaynaklı, %15 vodka kaynaklı, %5’i ise hem dini hem vodka kaynaklıdır. Bilen bilir, bu adamların benzini vodka’dır, o zaman farklı çalışırlar.

Bu yazıda sizlere Polonya’nın en önemli geleneklerinden biri olan Yağlı Perşembe – Tłusty czwartek (tfusti çıfartek) kavramından bahsedeyim. Kimileri şişman perşembe de diyebiliyor ama bana göre en doğrusu yağlı perşembe.

Nedir bu Perşembe meselesi ?

Tłusty czwartek, yağlı perşembe. Aslında bu yağlı perşembe olayı genel olarak tüm katolik mezhebinin ortak paydasıdır, fakat Polonyalı’lar bu işi gerçekten iyi yapmaktadırlar. Şimdi bu hristiyanların (katolik olanlarının) “Lent” diye bir periyodu var. Paskalya’dan önceki 40 günlük süreye Lent diyorlar. Bu adamlar Lent’e girmeden önceki son perşembe gününü Yağlı Perşembe olarak ilan ediyorlar ve bir karnaval yaratıyorlar. Herkes çılgınlar gibi yiyor çünkü Lent döneminde onlarda da bizim oruç tarzı yeme içmenin tamamen bizimkiyle aynı olmasa da yasaklandığı bir periyot var. “Köprüden önceki son çıkış” gibi, herkes yiyebildiği kadar yiyor ve özellikle en yağlı çörekler, kekler, tatlılar havalarda uçuyor. Dinler ve Irklar tamamen farklı olsa da ne kadar da benziyor birbirine şu insanoğlu, sahur zamanı top atılana kadar damacana damacana su içenler yok mu aramızda ?

Leh bir arkadaşımdan edindiğim bilgilere göre (kaynak sağlam) çok fazla yemenin bir diğer sebebi de, ne kadar yersen o kadar cennete gitme olasılığın artıyormuş bu yağlı perşembe döneminde, bence güzel iş 🙂

Yiyorlar, yiyorlar da en çok ne yiyorlar, nedir bu işin raconu ?

Adından belli, bir insanı şişmanlatabilecek ne varsa yeniyor yağlı perşembe zamanı, ama hanımlar zayıf, adamlar fit nasıl oluyor, oluyor işte. Çok da karıştırmamak lazım. “Kızlar hiç de zayıf değil bi kere taam mıı 🙁 ” (tamam tamam öyle olsun). Şimd bu adamlar yağlı perşmbe zamanı özellikle Pączki yiyorlar, Lehçe derslerimizi takip edenler varsa pączki’nin çoğul isim olduğunu hemen kafada şimşekler çaka çaka hatırlayacak, tekil hâlinin pączek olduğunu gerine gerine söyleceklerdir. Hatta yağlı perşembe zamanına denk gelip sokaktan bana 1 Pączki verir misin demek yerine 1 pączek verir misin diyerek bizi tüm ülkece sevinç gözyaşlarına boğabileceklerdir. Yaptıkları karizma ise anlatılacak gibi değil.

İşte pączek diyenin karizması.

İşte pączek diyenin karizması. Gif resmidir, tıklamanız gerekir.

Sanki biraz abartı mı oldu ? Ne bileyim bu adam bize göre hem pek karizmatik değil, en iyisi bizi daha iyi yansıtan bir resim koyalım.

İşte şimdi oldu.

İşte şimdi oldu.

Bu pączek denen şeye Amerikalı’lar doughnut diyorlar, hani filmlerde Amerikan polisi olabilmenin altın kuralı doughnut yemek ama siz onları boşverin, bizim pişiye benziyor desek abartmış olmayız. Pişinin içine tereyağ, reçel, bal, şurup ve vodka koyun oldu mu size pączek?

Alın size pączki. Smacznego !

Alın size pączki. Smacznego !

 

Gaza gelip de hepsini alayım demeyin beyler.

Gaza gelip de hepsini alayım demeyin beyler.

Bir de faworki ‘leri var, yağlı perşembe döneminin önemli tatlılarından, adı gibi benim de favorim budur. Bu pączek ‘leri pek yiyemiyorum, büyüdükçe büyüyor tüm günümü onu sindirmek için uğraşıyorum. Zaten reklamlarda sabah daha gözünü açamamış çocukların, annelerinin inşaatlarda sıva yapmak için kullanılan malayla nutella sürdükleri (eskiden şokella derdik) ekmekleri nasıl yiyebildikerine hep imrenmişimdir. Öne çıkarılmış görselde (üzerinde Lehçe yazı yazan), “Peki ya sen bu yağlı perşembe döneminde kaç Pączki (Pączek) yiyeceksin?” diyor. dediğim gibi 1 tane yesem bir sonraki yağlı perşemeye idare eder. Clublar’daki Leh bodyguardlarla kg konusunda yarışırım aslında yanlış olmasın 🙂

Bu da faworki. Nispeten daha kolay yeniliyor, hiç olmazsa parça parça. Angel wings (melek kanatları) de dendiği görülmüştür.

Bu da faworki. Nispeten daha kolay yeniliyor, hiç olmazsa parça parça. Angel wings (melek kanatları) de dendiği görülmüştür.

 

Evet, bu yazı da böylece bitmiş oldu, kısa oldu biliyorum ama ne yapayım, daha ne anlatayım yağlı perşembe ile ilgili. Gidiniz ve afiyetle yiyiniz. Adam Mickiewicz şiir yazdı da ben mi yayınlamadım ? Şimdiden Smacznego (Afiyet olsun) diyorum. Özellikle hanımlar, yanında diet kola içmeyi unutmayın.

Buraya yazacak birşeyim yok :)

Buraya yazacak birşeyim yok 🙂

Not; bu sene yağlı perşembe 4 şubat’a yakın bir tarihte. Belki de tam 4 şubattadır, Leh arkadaşlarınıza sorun.

Kendinize iyi bakın, çok yemeyin. Polonyalı bir hristiyan olmadıktan sonra kendinizi zorlamayın, bizim insanımız “olum ne kadar yersen o kadar iyimiş cenneti garantiler miyiz ha ne dersin” diye ortada paczek maczek bırakmaz sonra. 🙂

JestemTurkiem

 

Yorum yapın

Yorum