13 Ara 2017

Polonyada kiełbasa sosis çeşitleri

Kielbasa! Polonyalılar’ın en sevdiği yiyeceklerden (Sosis) bir tanesinden bahsedeceğiz bu yazımızda: Kiełbasa. Nedir Kiełbasa? Ne sosis, ne salam diyelim ortası birşey.

Kiełbasa’nın kökeni uzun uzun yıllara dayanıyor. Yani Polonyalılar ile bir yemek etkinliğine katılırsanız (restoran ya da outdoor farketmez) mutlaka bir yerlerde Kielbasa’lara rastlamanız mümkün. Tütsülenerek hazırlanan Polonyalılar’ın vazgeçilmezi Kiełbasa’yı 17. yüzyılda Stanisław Czerniecki tarafından hazırlanmış yemek kitabında dahi görebilirsiniz. O zamanlar domuz eti fazla tüketilmiyordu. Hem görünüş itibariyle hem de tad olarak farklıydı Kiełbasa’lar. Horoz ve geyik etinden yapılmaktaydı.

Günümüzde marketlerde Kiełbasa’nın bir çok çeşidini görmemiz mümkün olsa da, Polonyalılar genellikle ev yapımı sosisleri daha çok seviyor. Polonyalı arkadaşlarınıza sorarsanız onlar da evde yapılmış sosisleri tercih ettiklerini söyleyeceklerdir. Çeşit çeşit sosis düşünün, tatlısı, ekşisi, acısı vb. Eskilerde bir Polonyalı aşçının en az 10 çeşit Kielbasa tarifini bildiği söyleniyormuş. Şimdilerde sosis genellikle domuz etinden yapılıyor. Polonya’daki festivallere katıldığınızda her yerde sosislerin ikram edildiğini göreceksiniz.

Nerede o eski sosisler?

Endüstriyel yaşantıya geçildikçe her yiyeceğin olduğu gibi Kiełbasa’ların da tadı değiştiği söyleniyor. Üreticiler arasında rekabet arttıkça malesef sosis kalitesinin daha düştüğü ve ucuz malzemelerin kullanıldığı iddiaları duyuluyor etrafta. Biz domuz eti tüketmediğimiz için tabi aradaki farkı gözlemleyemiyoruz.

Getir biraları ve sosisleri

Sahiller, bahçeler, açık alanlar, parklar neresi müsaitse özellikle hafta sonlarında Polonyalılar bir araya gelip sosis mangal partisi yapmaya bayılırlar. Hele ki Polonya’nın küçük kasabalarına giderseniz, herkesin sosisi ortasından bir çöp şiş geçirip ateş üstünde pişirdiğini görebilirsiniz.

Kaç çeşit kiełbasa var?

Ne siz sorun ne de biz söyleyelim. Çok var çok 🙂

Ama sizlerle en bilinenlerini paylaşmak istiyoruz:

 

  • Jałowcowa

Ardıç meyvesinin dövülüp sosis ile karıştırılmış halidir.

  • Krakowska

İsminden de belli olduğu gibi orijini Krakow’dur. 2. Dünya savaşlarına dayanan bir tarihi vardır. Polonyalılar tarafından en çok tüketilen sosis türü de diyebiliriz. Yağsız domuz eti kullanılarak, fırınlama, haşlama ya da tütsülenme yöntemleriyle hazırlanır.

  • Kabanos

Polonya’ya geldiğinizde market reyonlarında çok göreceksiniz Kabanos’u. İnce ve uzun şekilde olan bu sosis türünün eskiden at etinden yapıldığını duyduk ama günümüzde domuz etinden yapılıyor. Genellikle soğuk meze şeklinde tüketiliyor.

  • Myśliwska

Bu sosis türü de ardıç meyvesinden yapılır ve yoğun bir tütsü tadı vardır. Genellikle avcılar tarafından atıştırmalık olarak kullanılır.

  • Lisiecka

Karabiber ve sarımsak kürü ile yapılır. Kullanılan etin kalitesi çok iyi olmalıdır. İsmini Krakow’un yakınlarındaki Liszki kasabasından almıştır.

  • Metka

Tütsülenmiş ve soğuktur. Pişmemiş et ile hazırlanır.

  • Kaszanka

Domuz sakatatı ve domuz kanı karıştırılarak baharatlanıp hazırlanır. Rengi de koyudur.

  • Wiejska

İsminden de anlaşıldığı gibi (Wiejska: Kırsal anlamına gelir) ülkenin kırsal bölgelerinde yoğun olarak tüketilir. Büyük parçalar halinde servis edilir. Kaliteli baharatlar ile harmanlanıp hazırlanır.

  • Biała

Polonya‘nın ünlü żurek çorbasında kullanılan sosis türü. Rengi beyazdır. Mangalda da pişirilebilir.

  • Salceson

Et artıkları karıştırılarak yapılan Salceson’un besin değeri çok yüksek olduğu bilinir.

Biz tüketmediğimiz için aşırı detaylı bilgi veremiyoruz, belki Polonyalı arkadaşlarınıza sorarsanız daha detaylı bilgi alabilirsiniz bu et ürünleri hakkında. Bilin diye sizlerle paylaşmak istedik 🙂 Bu linke de göz atabilirsiniz. Kielbasa