09 Mar 2017

Adından Söz Ettiren 8 Polonyalı Kadın

Merhaba değerli okuyucular! Bilindiği gibi bugün 8 Mart Dünya Kadınlar Günü. Öncelikle tüm kadınlarımızın gününü kutluyor ve onların kıymetlerini Nazım Hikmet’in diliyle belirtmek istiyorum:

Kimi der ki kadın
Uzun kış gecelerinde yatmak içindir.
Kimi der ki kadın
Yeşil bir harman yerinde
Dokuz zilli köçek gibi oynatmak içindir.
Kimi der ki ayalimdir,
Boynumda taşıdığım vebalimdir.
Kimi der ki hamur yoğuran.
Kimi der ki çocuk doğuran.
Ne o, ne bu, ne döşek, ne köçek, ne ayal, ne vebal.
O benim kollarım, bacaklarım, başımdır.
Yavrum, annem, karım, kız kardeşim,
Hayat arkadaşımdır.

            Bu yazımda sizlere Dünya’da ve Polonya’da adından söz ettiren Polonyalı kadınlardan bahsedeceğim. Sporcusundan yazarına, gurmesinden bilim kadınına kadar geniş bir yelpazeyle ele alacağım bu yazıma haydi başlayalım:

-> Marie Curie-Skłodowska

Marie Curie

Polonya’nın Millî Bilim Kahramanı sayılan Madam Curie, Nobel Fizik ve Nobel Kimya ödüllerine layık görüldü. Hayatına bir çok ilkleri kattı; Fransa’nın gelişmiş bilim alanında ilk doktora unvanı alan kadını, Sorbonne’da görev yapan ilk kadın profesör, Nobel Ödülü’nü alan ilk kadın, iki Nobel Ödülü’ne sahip olan ilk kişi ve iki Nobel Ödülü’ne sahip -şimdilik- ilk ve tek bilim kadını oldu. Polonyum ve Radyum elementlerini buldu.

Daha fazla bilgi için diğer yazıma göz atabilirsiniz: http://www.polonyam.com/nobele-doymayan-ulke-polonya-2/

-> Wisława Szymborska

Wisława Szymborska

2 Temmuz 1923’te Batı Polonya’da dünyaya gelen şair, Polonya Edebiyatı ve Sosyoloji eğitimi aldı. Şair hayatına birçok ödül sığdıran Szymborska, “Şiirin Mozart’ı” sıfatını alarak Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazandı. Şiirlerinde tek bir evrensel soruna; biyolojini yasalarına ve tarihin zorluklarına tabi insanın varoluş sorununa odaklanmıştır. Okuyucuyu hissettirmeden düşünmeye zorlarken hayatın buruk tadını kendine özgü bir mizahla kaleme alır.(1)  “Kum Tanecikli Manzara(1997)” şiir kitabında bulunan “En Garip Üç Sözcük” şiirinde bunu açıkça hissedebiliriz(2):

Gelecek dediğimde,
geleceğin ilk hecesi çoktan geçmiş oluyor.

Sessizlik dediğimde,
onu bozuyorum.

Hiç dediğimde,
hiçbir hiçliğe sığmayan bir şey yaratıyorum.

Daha fazla bilgi için diğer yazıma göz atabilirsiniz: http://www.polonyam.com/nobel-odulune-doymayan-ulke-polonya/

-> Hanna Suchocka

Hanna Suchocka

1946 yılında doğan Suchocka, Poznan Adam Mickiewicz Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun oldu. Polonya’nın ilk kadın başbakanıdır. Aynı zamanda Hukuk Profesörüdür. Diplomatik (Vatikan ve Malta Büyükelçiliği) ve bürokratik birçok görevde yer aldı.  Aile geleneğinde de büyükannesi, 1918 bağımsızlığından sonra kadınların da oy hakkına sahip olduğu Polonya’nın ilk parlamentosunda üyeydi.

-> Magdalena Gessler

Magdalena Gessler

Magda Gessler, 1953 yılında gazeteci bir babanın ve şef bir annenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Televizyon programcısı, lokantacı ve ressamdır. TVN’de “Kuchenne Rewolucje” programının sunucu ve “MasterChef” programında juridir. Wasabi ve yaban turplu sazan kızartması gibi füzyon yemekleriyle tanınır.(3)

-> Pola Negri

Pola Negri

Erken dönem Polonya sinemasının büyük yıldızı Pola Negri, 1897’de Lipno’da doğdu. Tiyatro ve sinema oyunculuğunun yanında ses sanatçılığı, balerinlik ve yazarlık da yaptı. Sessiz sinema döneminde adını duyuran Negri; Polonya’nın yanında Almanya ve ABD’de de oyunculuk yaptı. Berlin’deyken Charlie Chaplin tarafından bizzat keşfedildi ve böylelikle Hollywood serüveni başlamış oldu. Hollywood’un ilk Avrupa kökenli yıldızıdır.

-> Anna Wyszkoni

Anna Wyszkoni

1980 doğumlu Polonya’nın önde gelen pop ve rock sanatçılarındandır, aynı zamanda besteci ve söz yazarıdır. Müzik hayatına 1996’da başlayan Wyszkoni, müzik kariyeri boyunca birçok ödül aldı. Uzun yıllar Łzy grubunun solistliğini yaptıktan sonra 2008’de “Pan i Pani” adlı albümüyle solo albüm çıkarmaya başladı. 5 solo albümü olup 53 albümde bulundu. Oldukça etkin bir hayran kulübüne sahip olup düzenli olarak turnelere çıkar.  *Ben de hayranları arasındayım. 😀

-> Irena Kirszenstein-Szewinśka

Irena Kirszenstein-Szewinśka

1946 tarihinde doğan ve atletizm tarihinin en etkili kısa mesafe atletlerinden olan Szewinśka, kariyerine birçok rekor ve madalya sığdırdı. 1964 yılından itibaren olimpiyatlara katılan Polonyalı atlet; 12 altın, 5 gümüş, 8 bronz madalyaya; 6 dünya rekoruna sahiptir. En önemli ilklerinden biri aynı anda 100, 200 ve 400m’de dünya rekoru sahibi olan ilk kadındı.(4) Ve halen 400m rekorunu elinde tutmaktadır.

Sporun yanında akademik kariyer de yapan Szewinśka, 1970 yılında Varşova Üniversitesi Ekonomi Bölümünden mezun oldu ve yine aynı üniversitede yüksek lisansını tamamladı. Uluslararası Olimpiyat Komitesi üyesidir.

-> Agnieszka Radwanska

Agnieszka Radwanska

1989 Kraków doğumlu olan Polonyalı kadın tenisçi, profesyonelliğe 2005 yılında Wimbledon gençler seviyesi şampiyonluğuyla yükseldi. 2 sene sonra 2007’de Sony Ericsson WTA Tour’da Nordea Nordic Light Open’ı kazanarak tarihte teklerde bir turnuva kazanan ilk Polonyalı oyuncu oldu. Kariyeri 20 birincilik, 6 ikincilik, 28 yarı finalistlik ve bugüne kadar 23,139,299 $ ödül sığdıran Radwanska, 2008 kariyerinde 1 milyon $ ödül kazanarak bu sınırı geçen ilk Polonyalı tenisçi olmuştur.

 

 

 

Kaynak:
(1),(2)Baş, Osman Fırat, Po(l)emat Polonya Edebiyatı Şiir Seçkisi, Elips Kitap, Aralık 2007.
(3),(4)Kültürünü Konuştur Polonya, Çeviren: Cem Akaş, g yayın grubu, İstanbul, Aralık 2013.
*Wikipedia

 

 

 

 

Yorum yapın

Yorum