25 Tem 2017

Polonya da Çalışmak ve İş Kanunları

Herkese merhaba !

Polonyadaki 3. yılımda 4. iş yerime doğru ilerlerken nerelerden geçtik nerelere geldik şöyle bir değineyim istedim.

Öncelikle şu konuyla başlamakta fayda var. Polonya iş kanunları AB yasalarına göre çalışmaktadır. AB yasaları içerisinde çok ince detaylar vardır ki özellikle AB dışı çalışacak kişiler için çalışma iznini çok ama çok zorlaştırmaktadır. Çalışılacak alanda uzmanlık ve/veya o işi, işe alınan kişiden başka kimsenin ne o ülkede ne de AB üyesi olan diğer ülkelerde olmadığını işverenin ispat etmesi gerekir.

Tabi ki bu çalışma izni olmayan arkadaşlar için geçerli. Polonya da tam zamanlı ( bir kez daha altını çizelim TAM ZAMANLI ) lisans veya master-doktora eğitim almış mezunların çalışma iznine ihtiyaçları yoktur.

5

Peki nedir bu çalışma izni ve nasıl alınır ?

Çalışma izni der ki ; A firması B kişisini C işinde çalıştırmak üzere ayda toplam X saat Y brüt maaşla çalıştırması için Polonya Hükümeti ve işyerinin fiziken bulunduğu eyaletin (wojewodztwo) ilgili makamlarından izin verilmiştir.

Bu belgedeki önemli unsurlar ;

  • Çalışma izniniz sadece ve sadece çalıştığınız firma için geçerlidir.
  • Çalışma izninizde yazılan “title” yani statünüz değiştiği andan yeni çalışma iznine başvurmanız gerekir.
  • Çalışma izninizde yazan statü aynı kalıp firma değiştirdiğinizde yeni kontratınızla birlikte çalışma izni güncellemesi yapmanız gerekir.

Örneğin ; muhasebe uzmanı olarak çalıştığınız A firmasından muhasebe müdür olarak B firmasına geçtiğiniz zaman yeniden çalışma izni çıkartmanız gerekmektedir. Eğer muhasebe uzmanı olarak B firmasına geçerseniz çalışma izninizin sadece firma değişikliği yapmak üzere güncellenmesi gerekecektir.

Eğitim yada turistik vizeyle gelip çalışma vizesine çevirebilir miyim ?

Kesinlikle hayır. Eğitim vizesi ile yada turistik vizeyle gelip başka vizeye çeviri yapamazsınız. Çok istisnai ve riskli bir süreç olarak, eğitim vizenizin bitmesine sayılı günler kala bir firmadan iş anlaşması alarak yeni bir başvuru yapar yasal süre bittikten sonra yenilemenizi öğrenci olarak değil çalışan olarak yapmanızı sağlayabilirsiniz. Ancak eğitiminizi kesiyor (yada yarım zamanlı veya dil kursuysa eğitimi basamak olarak kullanıyor) olmanız resmi makamlar tarafından hoş karşılanmayacağı için işlemleriniz uzayabilir red cevabı alarak Polonya kayıtlarında kaçak yada oturum izni red edilmiş ibaresi alma şansınız artmaktadır. Riske girmemenizi önemle tavsiye ederiz.

6

Eğitim ile geldim Karta Pobytu aldım işe başvurabilir miyim ?

Evet. Karta Pobytu aldıktan sonra firmanız elinizdeki belgeleri istediğinde deczja ve karta pobytu kopyalarını firmanıza gönderdiğiniz taktirde size çalışma izni sağlanacak ve oturum kartınız öğrenci durumundan çalışma izniyle verilen oturum kartına çevrilecektir.

Önemli Uyarı : Öğrenci oturum kartları üzerinde yazan geçerlilik süresince geçerlidir. Çalışma oturum kartları işten ayrıldıktan sonra size tebliğ edilecek yazının elinize ulaşmasından 15 gün içerisinde iptal edilir ve 30 gün içerisinde yeni bir başvuru veya itiraz gelmezse ülkeyi terk etmeniz istenir.

Türkiye den iş başvurusu mümkün mü ?

Evet tabi ki. Öncelikle şunu unutmayalım. Polonya firmalarında çalışan Türklerin büyük bir çoğunluğu Türkçe diliyle çalışmaktadır. Ve çalışan firmaların tamamına yakını ana dili Türkçe olan ve Türkiye pazarını bilen kişileri tercih etmektedir. Okul bitti ya da Erasmus sonrası tekrar gelip bu sefer çalışıp burada kalmaya karar verdiniz. Bunun için ne bi’fiil Polonya da olmanız ne de illa ki yüz yüze görüşme yapma şartınız vardır.

3

Peki süreç nasıl işler ? Firmaya CV gönderirsiniz. Firma değerlendirir ve size mülakat daveti gönderir. Türkiye de olduğunuz için size görüntülü görüşme önereceklerdir. Mülakatların tamamı en azından benim şahit olduklarım Skype üzerinden yapılmaktadır. Bu mülakatı da geçerseniz size maaş talebi ve yasal yükümlülükleri içeren son bir telefon gelir bunu da kabul ederseniz firma yasal işlemleri başlatabilmek için size bir niyet mektubu (letter of intent) gönderir. Bunu imzalayıp istenilen belgelerle e-posta yoluyla dönüş yaparsınız.

Ve süreç sonu çalışma izninizin çıktığına dair bir posta gelir. Ve vizeye başvurursunuz. Eğer evraklarınız tam ise 4-7 iş günü içerisinde sonuçlanır ve ülkeye veda edersiniz.

  • Uyarı 1 : İş tekliflerinde size önerilen maaş brüttür. Yani %29’u vergiye kesilecektir. Hesaplamalarınızı ve taleplerinizi bu yönde tekrar gözden geçirin.
  • Uyarı 2 : Firmalarda görüştüğünüz kişiler sizi minimum maliyetle işe almayı hedeflerler. Bu yüzden işe alma sürecindeki bir çok bilgiyi saklı tutarlar. Bu yüzden firmayla görüşürken taşınma ve seyahat masrafları (relocation), ilk ay barınma masrafı veya kalma yer tahsisi (first month aid) gibi paketlerin olup olmadığını mutlaka sorun. Eğer hiç bilmediğiniz bir şehre geliyorsanız kalacak yer ve alışma sürecinde dilinizi bilen yada size yardımcı olacak birini talep edin.
  • Uyarı 3 : Vize için gerekli evraklar hazırlarken varsa eski deczja mutlaka yanınızda olsun. Ayrıca çalışma vizesine başvuracağınız için uçak bileti alma yada rezervasyon yapmanıza gerek olmadığını unutmayın.

1

Tamam tüm resmi işlemler var ama işi nereden bulacağız ?

Polonya da Türkleri çalıştıran firmalar genel olarak taşeron (BPO) yada ortak hizmet merkezi (SSC) adı altında sektörde bulunurlar. BPO bir firmanın diğer firma yada firmalara hizmet vermesi olarak özetlenebilir. Örneğin IBM firmasının A firmasının bütün dünya üzerindeki muhasebe işlerini o dili bilen yada ilgili ülkenin kanunlarını bilen insanlarla çalıştırarak sağlaması bir BPO örneğidir. Ancak IBM in kendi muhasebe işlerini tek bir noktada toplayıp bütün dünya üzerindeki IBM firmalarının muhasebelerini aynı noktada yapması SSC örneğidir.

Bu yüzden aramalarınız yaparken arama sözcüğü olarak Türkçe (Turkish) yazmanız sizlere sayısız iş imkanı sunacaktır. Yukarıda belirttiğimiz AB yasaları göz önüne alınırsa diğer alanlarda uzmanlığınız yoksa ve Lehçe de bilmiyorsanız iş bulma şansınız çok ama çok düşüktür.

İş bulma şekillerine gelirsek ;

  • Kariyer siteleri ; en önde geleni careerjet.pl daha sonra monsterpolska.pl, pracuj.pl, praca.pl
  • Firmaların kariyer sayfaları ; bunu tek tek yazmayla başa çıkmak zor ancak referans yoluyla ulaşmanız daha mantıklı bir çözümdür.
  • İçeride çalışan referansları : firmada çalışan bir arkadaşınız tanıdığınız varsa onun vasıtasıyla başvurmanız. (referans modelinden arkadaşınızda 800-2500 PLN arası değişen bonus alacaktır)
  • Linkedin : evet Linkedin. Buradaki profilinizi kariyer avcıları yada buradaki adıyla kelle avcıları takip ediyor ve ellerine iş düştüğünde size telefon, e-posta veya özel mesaj yoluyla ulaşıyor. Linkedin profilinizi de güncel tutmanızı tavsiye ederim.

İşe başlama ve işten çıkma

İşe başlama sürecinde size 3+9 ay yada 3+33 ay şeklinde iş teklifleri gelecektir. 3 ay deneme süreci olup eğer yeterli performans yada iş yeri kurallarına uymazsanız sözleşmenizin sonunda yeni sözleşme imzalamayıp işinize son verilir. Şu ana kadar sadece 1 örnek duyduğumu onun da iş ahlakına uymadığı için sözleşmesinin yenilenmediğini belirtmek isterim.

İşten çıkma ise size sözleşmenizde işten ayrılma süreci (notice period) bildirilir. Bu 3 yıllık kontratlarda 1 ay sınırsız kontratlarda 2 aydır. 6 aydan az çalışanlar içinse bu süre 2 haftadır. Ancak yine de sözleşmeyi imzaladığınız şirkete göre değişiklik gösterebilir. Burada önemli olan konu şudur. Örnekle konuşmak gerekirse , diyelim ki ayrılma süreniz 30 gün. Yeni bir iş teklifi aldınız ve geçmek istiyorsunuz.. İstifanızı sunduktan sonraki 4 haftalık süreç geçerli olacaktır. Bugünü salı günü kabul ederseniz bu hafta sayılmayacaktır. 4 haftalık süre istifanızı verdiğiniz haftadan sonraki haftadan başlayacaktır. Bu yüzden yeni iş anlaşması yaparken size “en erken ne zaman başlarsınız” sorusuna bu hususları dikkate alarak cevap veriniz.

 

Yorum yapın

Yorum