2 sene önce
2387 Views

LEHCE DILINDEKI TURKCE IZLER

Yazar

                       Savaşlar ve ticaret,milletler arasi etkileşim ve kültürel yakislasma acisindan cok buyuk bir yol oynarlar. Ve yuzyillar öncesinden başlayan bu etkileşimin etkilerini, günümüzde hâlâ görmek mumkundur. Bu etkilesimin sonuclarini görmek için her iki tarafin da, dil ve kulturlerini incelemek yeterlidir.Buna güzel bir örnek de,  zamanin Turkiye`si “Osmanli“ ve zamanin Polonya`sı “Lehistan“  arasindaki yuzyillardir suregelen, kültürel etkileşimdir.Isterseniz bu kültürel etkileşimi, Turkce`den Lehce`ye geçmiş olan kelimeleri inceleyerek biraz somutlastirmaya calisalim.

Türkce`den Lehceye gecen kelimelerin ilk araştırmasını, Polonya’da Türkoloji alanında bir cok ilke de  imza atmis olan Türkolog Prof. Tateusz Kowalski’dir.Bir başka Türkolog ise, Tateusz Kowalski’nin öğrencisi ve ayni zamanda Varşova Üniversitesi Türkoloji bolumunun kurucusu da olan, Karaim asilli Türkolog  Prof. Ananiasz  Zajączkowski’dir ve bu alanda 10’dan fazla makalesi vardir.

Zajaczkowki
1. Kosova savasindan sonra başlayan Osmanli Turkleri`yle temasa baslayan Lehlerin diline ilk gecen kelimeler doğal olarak askerlik ve savas alaninda olmustur. Sosyal, ticari ve kültürel alandaki kelimelerin girişi ise daha sonra başladığı kesindir.Gunumuzde bile hâlâ Polonyalilarin kullandığı bazi Türkçe kelimeler şunlardır:

tablo17

Bahşiş–bakszysz : hediye olarak verilen birşey. Gunumuzde hala kendi anlamiyla kullanılmaktadır

 

Hamam–hamam : gunumuzde hala kendi anlamiyla kullanılmaktadır.

 

Haraç–haracz : gunumuzde mafya ve polis cevresinde turkcede ki anlamiyla hâlâ kullanılmaktadır.

 

Han–chan : turkler ve Moğollar da halki yoneten krala verilen unvan. Hâlâ kullanılmaktadır.

 

Kervansaray–kerwanseraj : günümüzde hâlâ kullanılmaktadır.

 

Maskara–maszkara : günümüzde cok çirkin ve mimaride cok çirkin heykel anlaminda kullanılır.

 

Padişah–padyszach : günümüzde edebiyat ve tarih kitaplarin turkcedeki anlamiyla kullanılmaktadır.

 

Paşapasza : hâlâ kullanılmaktadır.

 

Pazarbazar : hâlâ kullanılmaktadır.

 

Saltanat–sułtanat : turkcedeki anlamiyla hâlâ kullanılmaktadır.

 

Saray–seraj : gunumuzde hâlâ kullanılmaktadır.

 

Sultan–sułtan :gunumuzde  hâlâ kullanılmaktadır.

 

Bayrambajram : hala kullanılmaktadır.

 

mescit–meczet : günümüzde hâlâ kullanılmaktadır.

 

Ramazan–ramadan : günümüzde hâlâ kullanılmaktadır.

 

Kalkan–kałkan.gunumuzde tarih ve sanat kitaplarinda kullanılmaktadır

 

Ok– łók :türkçe anlamıyla hâlâ kullanilmaktadir.

 

Ordu–horda : günümüzde hâlâ kullanılmaktadır.

 

Torba–torba : günümüzde hâlâ kullanılmaktadır.

 

Baklava–bakława : gunumuzde hâlâ kullanılmaktadır.

 

Döner–doner : hâlâ kullanılmaktadır.

 

Kebap–kebab : hâlâ kullanılmaktadır.

 

Helva–chełwa : hâlâ kullanılmaktadır.

 

Kaymak–kajmak : günümüzde hala kullanılmaktadır.

 

Lokum–rahat lokum : bu sozcuk osmanli zamaninda gecmis bir kelimedir.Osmanli doneminde rahat-ı lokum ifadesini, oldugu gibi lehceye geçtiğini göstermektedir. Hâlâ kullanılmaktadır.

 

Tütün–tyton : hâlâ kullanılmaktadır.

 

Kavun–kawon : günümüzde sadece yaşlı kesim tarafından kullanılmaktadır.

 

600 yili askin suredir varolan Turkiye-Polonya iliskileri, daha nice yillar süreceğe ve bu surede kulturlerimizin ve dolayisiyla da dillerimizin etkileşim altinda olacaklarina suphe yotur.

IMG_20150701_112019

 

 

Yorum yapın

Yorum

Etiketler:
· · ·
Kategoriler:
Genel · Kültür · Lehçe